Süt sığırcılığında kullandığımız parite 1 lt. süt fiyatı/1 kg süt yemi fiyat paritesi. Süt üreticiliğinde 1 lt süt ile 1,5 kg süt alınabiliyorsa süt üreticisi kar ediyor demektir. Bugün süt üreticileri kar edemiyorlar çünkü %18 ham proteinli süt yeminin çuvalı ortalama 22,00 ytl. Sütümüzü Marmara Bölgesinde ortalama 0,465 YTL den satıyoruz ve bir litre süte 800-900 gram süt yemi ancak alabiliyoruz. Sonuç; mutlak zarar.
Neden kar edemiyoruz?
Bunun bir tek sebebi var girdi maliyetleri yüksek. Aslında durum bu kadar basit işte ve bu kadar da karışık. Bir tek cümle açıklıyor her şeyi MALİYETLER YÜKSEK. Kulaklar tıkansa da, zam üstüne zam yapılsa da, destek var teşvik var dense de, kredi verilse de, yüzde bilmem kaç hibe verilse de bir tek cümle kesin çözüm noktasını anlatıyor MALİYETLER YÜKSEK.
Maliyet nedir?
Bir malı veya hizmeti yapmak ve satmak için, doğrudan doğruya yahut dolaylı olarak yapılan masrafların tümüdür.
Süt üretimi için maliyet, tüm masraflardır. İneğin yaşamsal faaliyetlerini sürdürebilmesi, üretim yapabilmesi, fötusu büyütebilmesi için beslenmesi gerekir, işte maliyet. Yani bir işletmenin üretim yapabilmesi için gereken tüm masrafların tümü. Nedir bunlar? Mazot, gübre, elektrik, vergi ve işgücü.
Alt Yapı ve İşçilik Maliyetleri
İşletmenin üzerinde kurulacağı arazinin, barınakların, sağım hanenin, kaba ve kesif yem depolarının, gübre çukurunun, lojmanların,. kurulumunda kullanılan ilk yatırım masraflarıdır. Bu masraflarda halen özellikle sağımhane ekipmanlarının, sürü yönetim ekipmanları ve rasyon programlarının yurt dışından ithal edilmesi nedeni ile, ilk yatırım maliyeti çok yüksek olmaktadır.
Ayrıca işletmelerin işçilik maliyetleri de azımsanamayacak kadar yüksektir. Ne kadar otomasyona bağlamış olursa olsun hayvancılık işletmeleri insan emeği ve gücüyle yönetilmektedir. Maaş+Sigorta+Vergi+Yemek+Yol+Diğer Masraflar eklendiğinde bu daha da çarpıcı olarak ortaya çıkar.
Sağlık Maliyetleri
İşletmeyi kurduktan sonra yıllık yem ihtiyacının karşılanabilmesi için yem hammaddesi temini ve hayvan temin edilmesi gerekiyor, önce hastalıksız hayvan temini için yapılacak testlerde kullanılacak kitler için ülkemizdeki hastalıklardan kaynaklanan hastalık tarama masrafları. Eğer arî bir işletme kurmaya çalışıyorsanız ithalatın moda olduğu ülkemizde işletmeniz için aşılama programı yaparak aşılamalarını yapmak, fahiş fiyatlar ödeyerek sürekli test kitlerinden temin ederek ve laboratuar masrafları ile karşı karşıya gelmek zorundayız. Bunlar sağlık masrafları.
Ülkemiz için hayalimiz ihracat yapabilmektir, bunun içinde birinci önemli nokta hastalıklarla mücadele ederek aşılama programlarını köylerimizdeki en küçük aile işletmelerine kadar yayarak damızlık, et, süt ihracatını mümkün kılmaktır.
Yem Maliyetleri
En önemli işletme masrafı ile ilk sırayı %60-70'ini yem hammaddesi giderleri alıyor ne yazık ki. Bunun sebebi de üretim maliyetinin yüksek olması.
Yem maliyetini arttıran girdiler; mazot, gübre, tohum ve işçilik masraflarıdır.
Mazot, ne yazık ki ülkemizde diğer tüketici ile aynı sınıfa sokulan üreticilerimize pompa fiyatından veriliyor. Önce Tüpraş'ın web sitesinde yayınlanan mazot fiyatlarını inceleyelim. Motorin rafineri çıkış fiyatı ile vergiler eklendiğinde tüketiciye yansıyan fiyatlar arasındaki farkı inceleyebilmemiz için yardımcı olacaktır. Sarı ile işaretlenmiş fiyat mazotun vergilendirilmemiş fiyatı iken yeşil ile işaretlenmiş fiyatlar KDV ve tüm vergiler dâhil satış fiyatı. Anlaşılacağı üzere mazotun ü ortalama 0,72559 YTL/Ltden vergiler de eklenince 1,95155 YTL/Lt'e çıkmaktadır. Yani bugün %168,96 oranında vergi ödeyerek dünyanın en pahalı mazotunu kullanıyoruz. Pompa satış fiyatı ise ortalama 2,20 YTL/Lt'dir.
|
ÜRÜN ADI
|
YTL/TON
|
YTL/M3
|
ÖTV
|
GELİR PAYI
|
KDV HARİÇ
|
KDV
|
KDV DAHİL
|
YÜRÜRLÜK TARİHİ
|
|
MOTORİN 50
|
|
|
YTL/M3
|
YTL/M3
|
YTL/M3
|
YTL/M3
|
YTL/M3
|
|
|
İzmir
|
858,69
|
725,59
|
927,00
|
1,27
|
1.653,86
|
297,69
|
1.951,55
|
15/12/2006
|
Bugün Yunanistan da kullanılan kırmızı mazot çiftçiye 50 Avro Sent/Litre'ye satılmaktadır. Bu da 0,92675 YTL/Lt'ye tekabül etmektedir. Bizim kullandığımız mazotun litresi ise 2,20 YTL/Lt İngiltere'de üretim yaptığını ispatlayan çiftçi mazotunu %50 indirimle alıyor. Yine Fransa'da çiftçi tarımda kullanılan mazotu normal fiyattan %40 daha ucuza alıyor. Avrupa Birliği ülkeleri bugün normal şartlarda bizden % 40 daha ucuza mazot kullanıyorlar. Buna çiftçi indirimleri de eklendiğinde üst üste koyarak hesapladığımızda Avrupa Birliği çiftçisi bizim çiftçimizden %80-90 oranında daha ucuza mazot kullanıyor.
Bizim Balıkçımız mazotu %20 indirimli alırken Bizim Çiftçimizin Suçu Nedir?
Bu durumda çiftçimizin rekabet doğal olarak ta karlılık şansı sıfıra inmektedir.
Elektrik
Elektrik faturalarına da kısaca değinmek isterim. Temmuz ayı performans yazımızda da değindiğimiz gibi ne yazık ki ülkemizde Büyükbaş ve Küçükbaş Üreticileri elektrik enerjisi kullanımında ikinci sınıfta değerlendirilmektedir. Kültür Balıkçılığı ve Kümes Hayvanları Çiftliklerinin faydalandıkları avantajlardan faydalanamamakta, fahiş fiyatlarlarla fatura ödemektedirler.
KDV ve Vergi
Bir diğer konuda sektörümüzdeki KDV konusudur. Üretici sütünü %8 KDV'den satarken ekipman ve diğer işletme giderlerinin karşılanmasında %18 KDV ödemektedir. Üretici yatırım yaparak uluslararası normlarda üretim yapmaya çalışırken %10 KDV oranında fazladan para ödemektedir.
Hayvancılık ile uğraşan orta ve büyük çaplı işletmeler vergiye tabidir. Elektrik tarifelerinde olduğu gibi hayvancılık büyükbaş işletmeleri tavukçuluk işletmelerinden farklı olarak vergiye tabidir.
Yukarıda belirttiğimiz unsurları üst üste eklediğimizde gördüğümüz sonuç, mutlak karlılık için YÜKSEK MALİYETLERİN DÜŞÜRÜLMESİ GEREKTİĞİDİR. Aksi taktirde, süt üreticisi hiçbir zaman karlı bir üretim yapamayacaktır.
Türkiye Hayvancılık Sektörünün orta ve büyük ölçekli işletmelerinin buluşma noktası olan derneğimiz, üretim yapan yani Türkiye için üreten işletmelerin ayakta kalabilmesi ve yapılan yatırımların amacına ulaşarak hayalet yatırımlar haline gelmemeleri için, Türkiye çiftçisinin üretim maliyetlerinin düşürülerek üreticinin süt, et, ürün satışından kar etmesi sağlanması gerektiğine inanmaktadır.
İnatla üretim yapmaya çalışan girişimciler desteklenmelidir.
Ne yazık ki yatırımlarımıza ve aldığımız risklere oranla hiç de karlı bir iş yapmıyoruz. Ama ürettiğimiz ürünün kalite, norm ve fiyatıyla; ÜLKE ERADİKASYON statüsü sağlanırsa dünya ile rekabet edebileceğine inanıyoruz; özellikle de damızlık ve süt kalitesinde.